OLiJP 2007/2008 – Temat 7

Strategie naśladowania dramatu antycznego we współczesnym teatrze i dramacie (motywy, przestrzeń, chór, muzyka).

W obrębie tematu mieszczą się – do wyboru – dwa zasadnicze zagadnienia:

  1. strategie naśladowcze dramatu antycznego w dramacie współczesnym po 1945 roku (i polskim, i obcym);
  2. strategie teatru współczesnego wobec dramatu antycznego – teatralna lektura antyku w XX i XXI w.

Przedmiotem rozprawki winien więc być albo dramat albo inscenizacja teatralna.

Kwestie, wokół których można zbudować wypowiedź (do wyboru): wędrówka wątków i motywów; archetypiczność postaw – przeniesieni bohaterowie; chór jako osoba dramatu – różne sposoby jego wykorzystania; muzyczna struktura spektaklu – poszukiwania nowych form muzycznej inscenizacji (na przykładzie pracy artystycznej Ośrodka Praktyk Teatralnych Gardzienice, Teatru Pieśń Kozła lub Scholi Teatru Węgajty); budowanie przestrzeni scenicznej: monumentalizacja lub intymizacja; relacja widownia – scena

Bibliografia:

najnowszy dramat: – roczniki miesięcznika „Dialog” (indeks sztuk drukowanych od roku 1956-2005 na stronie internetowej: www.dialog.waw.pl; od 2005 – na stronie internetowej: www.katalog.czasopism.pl)
Np:

  • Sarah Kane, Miłość Fedry, przekł. Małgorzata Semil, „Dialog” nr 9/1999
  • Piotr Tomaszuk, Święty Edyp, „Dialog” nr 12/2003
  • Neil LaBute, Kształt rzeczy, przekł. Małgorzata Semil, „Dialog” nr 3/2002
  • Saviane Stanescu i Richard Schechner, Jocasty wracają, przekł. Edyta Kubikowska, “Dialog” nr 5-6/2006
  • Heiner Müller, Filoktet, przekł. Jacek S. Buras, „Literatura na Świecie” nr 1/1976
  • Heiner Müller, Materiały do Medei, przekł. Jacek S. Buras „Literatura na Świecie” nr 4/1985.
  • Per Olof Enquist, Dla Fedry, w zbiorze: Dla Fedry; Z życia glist; Godzina kota; Tupilak, przekł. Andrzej Krajewski Bola, Świat Literacki, Warszawa1997
  • Dea Loher, Manhatan Medea, przekł. Wojciech Koczwara, TR Warszawa (zob. strona internetowa: www.trwarszawa.pl)
  • Marek Kochan, Argo, w zbiorze: Antologia nowego dramatu, TR Warszawa 2006.
  • Marek Pruchniewski, Łucja i jej dzieci [określona przez autora jako tragedia]

Realizacje teatralne:

z lat ostatnich np.:

  • Bachantki Eurypidesa, reż. K. Warlikowski, Teatr Rozmaitości, Warszawa 9 II 2001
  • Elektra Eurypidesa, reż. W. Staniewski, OST Gardzienice, prem. 18 I 2004;
  • - // -, reż. P. Chołodziński, Teatr TVP, prem. 22 V 1995
  • Elektra Hugona von Hofmannstahla, reż. M. Kleczewska, Teatr im. Norwida, Jelenia Góra, prem. 21 I 2001
  • Elektra Sofoklesa, reż. K. Warlikowski, Teatr Dramatyczny, Warszawa, prem.18 I 1997
  • - // -, reż. B. Sass, Teatr im. Słowackiego, Kraków, prem. 3 II 2006
  • Fedra Jeana Racine’a, reż. M. Zadara, Stary Teatr, Kraków, prem. 1 IV 2006
  • Fedra wg Eurypidesa, Seneki, Enquista i I. Tasnadiego, reż. M. Kleczewska, Teatr Narodowy, Warszawa, prem. 2 XII 2006
  • Ifigenia w Aulidzie Eurypidesa, reż. P. Passini, Teatr im. Kochanowskiego, Opole, prem. 11 XI 2005
  • Metamorfozy Apulejusza, reż. W. Staniewski, OST Gardzienice, prem. 23 XI 1997
  • Po ptakach wg Arystofanesa, reż. T. Rodowicz, J. Cohen, J. Ennis, OST Gardzienice, prem. 10 XII 2005
  • Troja, moja miłość wg Trojanek, Hekabe i Ifigenii w Aulidzie Eurypidesa, reż. P. Kamza, Teatr im. Modrzejewskiej, Legnica, prem. 24 XI 2001

Ale także:

  • Powrót Odysa StanisławaWyspiańskiego, reż. K. Lupa, Stary Teatr im. Modrzejewskiej, Kraków, prem. 1 VI 1981 oraz Teatr Dramatyczny, Warszawa, prem. 27 II 1999; jak również: On. Drugi powrót Odysa, reż. J. Grzegorzewski, Teatr Narodowy, Warszawa, prem. 29 I 2005
  • Antygona Helmuta Kajzara (wg Sofoklesa), reż. H. Kajzar, Teatr Polski, Wrocław, prem. 15 V 1971 oraz Teatr Powszechny, Warszawa, prem. 16 VI 1982
  • Antygona w Nowym Jorku Janusza Głowackiego

Wykaz premier znajduje się na wortalu Instytutu Teatralnego w Warszawie: www.e-teatr.pl; tam również – obszerny wybór recenzji prasowych

Teksty krytyczne i omówienia zamieszczane w periodykach: „Teatr”, „Notatnik Teatralny”, „Didaskalia”, a także „Dekada Literacka” (na stronie internetowej: www.katalog.czasopism.pl – zamieszczone są spisy treści tych pism od roku 2000; wcześniej: „Bibliografia zawartości czasopism”)

Wybrana bibliografia przedmiotowa:

  • J. Axer, Filolog w teatrze, PWN, Warszawa 1991 [Część pierwsza]
  • E. Baniewicz, Lata tłuste czy chude? Szkice o teatrze lat 1990-2000, Oficyna Wyd. Errata, Warszawa 2001 [stosowne rozdz.]
  • N. Chiaromonte, Granice duszy, przekł. S. Kasprzysiak, Czytelnik, Warszawa 1996 [rozdz.: Lektury greckie, Uwagi o teatrze greckim I i II, Paradoks aktora, Osoba w dramacie]
  • P. Gruszczyński, Ojcobójcy. Młodsi zdolniejsi w teatrze polskim, Wyd. W.A.B., Warszawa 2003 [stosowne rozdz.]
  • H.D.F.Kitto, Tragedia grecka. Studium literackie, przekł. J. Margański. Wyd. homini, Kraków 2003.
  • M. Kocur, Dramat – teatr. Teatr antycznej Grecji, Wyd. Uniw. Wrocławskiego, Wrocław 2001
  • M. Kocur, We władzy teatru. Aktorzy i widzowie w antycznym Rzymie, Wyd. Uniw. Wrocławskiego, Wrocław 2005
  • oraz strona internetowa: www.kocur.art.pl
  • J. Kopciński, Którędy do wyjścia, Oficyna Wyd. Errata i Wyd. UKSW, Warszawa 2002 [stosowne rozdz.]
  • T. Kornaś, Gardzienice. Włodzimierz Staniewski i Ośrodek Praktyk Teatralnych, Wyd. Homini, Kraków 2004
  • J. Kott, Zjadanie bogów. Szkice o tragedii greckiej, Wyd. Lit., Kraków 1986 lub tegoż, Zjadanie bogów i nowe eseje, Wyd. Lit., Kraków 1999
  • E. Partyga, Chór dramatyczny w poszukiwaniu tożsamości teatralnej, Księgarnia Akademicka, Kraków 2004 [tu: obszerna bibliografia przedmiotowa]
  • P. Pavis, Słownik terminów teatralnych, przekł. S. Świontek, Wyd. Ossolineum, Warszawa 1998 (i nast.)
  • J. de Romilly, Tragedia grecka, przekł. Irena Sławińska, PWN, Warszawa 1994
  • S. Srebrny, Teatr grecki i polski, PWN, Warszawa 1984
  • M. Sugiera, W cieniu Brechta. Niemieckojęzyczny dramat powojenny. 1945-1995, Universitas, Kraków 1999
  • O. Taplin, Tragedia grecka w działaniu, przekł. A. Wojtasik, Wyd. Homini, Kraków 2004
  • Z. Taranienko, Gardzienice. Praktyki teatralne Włodzimierza Staniewskiego, Wyd. Test, Lublin 1997 [ss. 191-354]
  • Teatr. Rekonstrukcje, red. J. Krakowska, Oficyna Wyd. Errata i Wyd. IS PAN, Warszawa 2004 (art. M. Kocura)
  • E. Walerich-Szymani, „Godzina aktora”. Poszukiwanie utopii w dramaturgii Heinera Müllera, Księgarnia Akademicka, Kraków 2004
  • W kręgu teatru monumentalnego, red. L. Kuchtówna i J. Ciechowicz, Wyd. IS PAN, Warszawa 2000

Źródło: Oficjalna strona Olimpiady Literatury i Języka Polskiego